Corona virüs gayrimenkul sektörünü etkisi altına farklı şekillerde aldı. Genel olarak ülkemizde ve dünya genelinde beklenen belirsizlik nedeni ile ilk etapta duran gayrimenkul satışları, zaman içinde devlet destekleri ve pandemi sürecinde oluşan kısıtlamaların azalması nedeniyle farklı bir noktaya taşındı. Ülkemiz özellikle yurtdışından gelen alıcıların da yoğun şekilde ilgi gösterdiği bir gayrimenkul cenneti olmasına rağmen bu kapsamda ilk olarak Mart 2020 yılında ülkeler arası dolaşımın yasaklanması, ülkemizden gayrimenkul almak isteyenlerin beklemeye geçmesine neden oldu.
Gerçek anlamda tüm dünyada inşaat ve gayrimenkul sektöründe ciddi bir yavaşlama gözlemlendi. Sonrasında ülkemizde çıkartılan faiz indirimleri ile gayrimenkul sektöründe bir hareketlilik kazandırılmaya çalışıldı. İzmir ev fiyatları bu süreç dahilinde aşağıya inmeden, ufak da olsa yükselişini sürdürmeye devam etti. Elbette bunda, İzmir’e yönelen yurt içi satın alma taleplerinin de önemli etkisi olduğu düşünülmekte.
Birçok büyükşehrin aksine İzmir son dönemde talep gören, farklı nedenlerle ilgi gören, kendine has bir alıcısı olan şehirlerden birisidir. Bu anlamda İzmir’de satılık ev ve gayrimenkul fiyat ortalamalarının düşüş yaşamaması da normal olarak nitelendirilmektedir.
Corona Virüs Gayrimenkul Sektörünü Nasıl Etkiledi?
Corona virüs gayrimenkul sektörünü genel anlamda olumsuz etkilerken, şehirlerden kaçış, krizi fırsata dönüştürmek ve orta gelirliler açısından da olumlu etkilere neden olduğu gözlemlendi. Bu süreçte hükümetin uyguladığı kredi paketi sayesinde, İzmir’de satılık ev almak isteyen orta gelirli vatandaşlar, pandemiye rağmen bu paketten yararlanarak, etkin bir sonuç elde etme yoluna girdiler. İlk etapta düşen İzmir satılık ev, gayrimenkul fiyatları ve kredi olanaklarının da daha sağlıklı şekilde oluşması, özellikle orta gelirdeki sınıfın konut alımında ciddi anlamda hareketliliği gözlemlendi. Bundan dolayı ülkemizde İzmir’de satılık ev fiyatlarında yükseliş gözlemlendi. Özellikleri bakımından müstakil evlere olan talebin artması ise o kategoride de fiyatların yükselişine neden olması, beklenmedik ama olumlu bir etkiydi.
Corona virüs gayrimenkul sektöründe ilk anda ciddi bir aşağı ivme göstermiş olsa da krizin boyutları sanılanın aksine derinleşmeden ufak çalkantılarla atlatılmış gibi görünmekte. Birçok sektör aynı şekilde sokağa çıka yasakları, yoğun şekilde düşen talepler nedeni ile özellikle Nisan – Mayıs aylarında zorlandı. Ancak sonrasında alınan önlemler, şehirlerarası seyahatin serbest kalması ve bir nebzede olsa normalleşme sürecine girmesiyle, tüm alanlarda oluşan kriz yüzeysel olarak atlatılarak, derinleşmeden önlenmesine olanak sağlanmış oldu.
Pandemi Süreci Ev Fiyatlarına Nasıl Yansıdı?
Pandemi sürecinin İzmir satılık ev fiyatlarına yansıması incelendiğinde ilk etapta düşüş, sonrasında yükseliş şeklinde bir ivme gösterdiğini görmekteyiz. Belirsiz olan tüm ekonomik ortamlarda olduğu gibi Covid-19 boyunca oluşan gelecekteki belirsizlik birçok sektörde düşüşlere, durağanlığa sebep oldu. Bu durağanlık emlak piyasalarına da yansıyarak, ilk etapta satışların düşmesine, buna bağlı olarak sektördeki emlak stokunun artmasına, ardından fiyatların küçük oranlarda düşmesine neden oldu. Ancak alınan kredi yapılandırmaları, oranlardaki aşağı çekilme ve farklı KDV istisnaları ile özellikle orta gelirli kişilerin emlak alımına yönelmesine neden olarak, fiyatların yükselmesine etki etti. Bu bağlamda, İzmir‘de satılık ev fiyatlarında yaşanan düşüş, indirimler ve destek paketleri ile yeni bir ivme kazanarak etkin sonuçların alınmasına olanak sağladı.
Ev Kredi Faizlerinde Nasıl Değişimler Oldu?
Ev kredi faizlerinde nasıl değişimler olduğuna baktığımızda, normalleşme süreci içinde faiz oranlarında indirime gidilmesi, alım kolaylığını da beraberinde getirdi. 3,788 puanlık bir faiz indirimi yapılarak, başta üç kamu bankası yeniden konut kredilerini güncelledi. Bu güncelleme ile birlikte 6 ya da 12 ay geri ödemesiz 180 ay vade uygulanarak, kredi geri ödemesi 10 yıldan 15 yıla çıkarıldı. Bu şekilde konut almak isteyenler 850 TL ile 1500 TL arasında ödemelerle ev alabilecek konuma geldi.
Yapılan bu müdahaleler ile İzmir’de uygun fiyata satılık daireler değerlenerek, artan talepten olumlu olarak etkilendi. Özellikle geri ödemelerin kiralardan bile düşük olması, ev sahibi olmak isteyenlerin İzmir’de uygun fiyatlı daireler için satın alma taleplerini de arttırmış oldu.
İşyeri Sahipleri Süreçten Nasıl Etkilendi, İşyeri KDV Ve Stopaj Oranları Nasıl Değişti?
İşyeri sahipleri süreçten nasıl etkilendi? işyeri KDV ve stopaj oranları nasıl değiştiğine bakalım. Bu anlamda Maliye Bakanlığı’nın yaptığı açıklamalar, esnaf ve zanaatkarların derin bir nefes almasına neden oldu.
- İş yeri kira stopaj oranları %20 olarak uygulanırken bu oran %10 seviyesine çekildi.
- Bazı sektörlerde uygulanan %18 KDV oranı, %8 oranına çekildi. Bu sektörler; nikah organizasyonu, kuru temizleme, konut bakım onarımı, terzilik olarak belirlendi.
- Güncel olarak %8 olan KDV oranları bazı sektörlerde ise %1’e indirildi. KDV oranı %1 olarak belirlenen sektörler; yeme/içme hizmeti veren yerler, kültürel faaliyet gösteren sinema, tiyatro ve müze giriş ücretleri kapsam dahiline alındı.